Ngày 27/10/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 99/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán doanh nghiệp.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, áp dụng cho năm tài chính bắt đầu từ hoặc sau ngày 01/01/2026.
Thông tư 99/2025/TT-BTC thay thế Thông tư 200/2014/TT-BTC và một số văn bản liên quan, ngoại trừ những trường hợp được quy định riêng.
Việc ban hành chế độ kế toán mới đặt ra yêu cầu doanh nghiệp cần rà soát hệ thống kế toán, đánh giá những thay đổi liên quan và tổ chức triển khai phù hợp với đặc điểm hoạt động kinh doanh.
Đối với doanh nghiệp, đây không chỉ là vấn đề cập nhật văn bản pháp luật mà còn là cơ hội để hoàn thiện hệ thống thông tin tài chính, tăng cường kiểm soát nội bộ và nâng cao chất lượng quản trị.
Các văn bản pháp luật cần tham khảo bao gồm:
Doanh nghiệp cần lưu ý rằng việc áp dụng chế độ kế toán phụ thuộc vào đối tượng áp dụng, năm tài chính và các quy định chuyển tiếp tương ứng.
Hệ thống tài khoản kế toán là cơ sở để ghi nhận, phân loại và tổng hợp các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
Khi áp dụng chế độ kế toán mới, doanh nghiệp cần:
Việc chuyển đổi phải bảo đảm tính chính xác, đầy đủ và khả năng đối chiếu thông tin kế toán.
Chứng từ kế toán là căn cứ quan trọng để ghi nhận các nghiệp vụ kinh tế phát sinh.
Doanh nghiệp cần kiểm tra hệ thống chứng từ đang áp dụng, bảo đảm đáp ứng các yêu cầu pháp luật về nội dung, lập, ký, kiểm soát và lưu trữ chứng từ.
Đặc biệt, đối với doanh nghiệp sử dụng chứng từ điện tử, cần chú trọng tính toàn vẹn dữ liệu, thẩm quyền phê duyệt và khả năng truy xuất hồ sơ.
Chính sách kế toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc ghi nhận và trình bày thông tin tài chính.
Doanh nghiệp cần đánh giá lại những chính sách đang áp dụng đối với:
Việc rà soát phải căn cứ vào quy định cụ thể của chế độ kế toán áp dụng, không tự động thay đổi phương pháp kế toán khi chưa xác định được cơ sở pháp lý phù hợp.
Báo cáo tài chính cung cấp thông tin quan trọng về tình hình tài chính, kết quả hoạt động kinh doanh và dòng tiền của doanh nghiệp.
Khi áp dụng chế độ kế toán mới, doanh nghiệp cần rà soát:
Doanh nghiệp cũng cần đánh giá khả năng đáp ứng của phần mềm kế toán đối với yêu cầu lập báo cáo tài chính theo chế độ mới.
Để triển khai chế độ kế toán theo Thông tư 99 hiệu quả, doanh nghiệp nên xây dựng kế hoạch thực hiện theo từng giai đoạn.
Giai đoạn 1: Đánh giá hiện trạng
Rà soát hệ thống tài khoản, chứng từ, sổ sách, chính sách kế toán và báo cáo tài chính đang sử dụng.
Giai đoạn 2: Xác định nội dung cần điều chỉnh
Đối chiếu với chế độ kế toán mới để xác định những khác biệt có ảnh hưởng trực tiếp đến doanh nghiệp.
Giai đoạn 3: Cập nhật hệ thống kế toán
Thực hiện điều chỉnh phù hợp đối với quy trình kế toán, phần mềm, tài khoản và biểu mẫu.
Giai đoạn 4: Đào tạo nhân sự
Hướng dẫn bộ phận kế toán và những nhân sự liên quan về các thay đổi cần áp dụng.
Giai đoạn 5: Kiểm tra và đánh giá
Thực hiện đối chiếu dữ liệu, kiểm tra báo cáo và đánh giá khả năng vận hành của hệ thống kế toán sau chuyển đổi.
Trong quá trình chuyển đổi chế độ kế toán, doanh nghiệp có thể gặp một số rủi ro như:
Thứ nhất, sai sót trong chuyển đổi dữ liệu.
Việc chuyển đổi tài khoản và số dư không được kiểm soát chặt chẽ có thể dẫn đến chênh lệch số liệu.
Thứ hai, áp dụng không thống nhất chính sách kế toán.
Các bộ phận sử dụng phương pháp ghi nhận khác nhau có thể ảnh hưởng đến chất lượng thông tin tài chính.
Thứ ba, phần mềm kế toán chưa được cập nhật phù hợp.
Điều này có thể gây khó khăn trong việc tổng hợp số liệu và lập báo cáo tài chính.
Thứ tư, thiếu tài liệu hướng dẫn và kiểm soát nội bộ.
Việc không xây dựng quy trình triển khai rõ ràng có thể làm tăng nguy cơ sai sót trong quá trình thực hiện.
Việc áp dụng Thông tư 99/2025/TT-BTC cần được xem là một phần trong quá trình hoàn thiện hệ thống quản trị tài chính và kế toán doanh nghiệp.
Để hạn chế rủi ro, doanh nghiệp nên chủ động đánh giá hệ thống kế toán hiện tại, xác định các nội dung cần điều chỉnh và xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp.
Đối với doanh nghiệp có nhiều hoạt động kinh doanh, hệ thống tài khoản phức tạp hoặc khối lượng giao dịch lớn, việc thực hiện soát xét độc lập trước và sau chuyển đổi có thể giúp nâng cao độ tin cậy của dữ liệu kế toán.
Đồng thời, doanh nghiệp cần bảo đảm sự phối hợp giữa bộ phận kế toán, bộ phận công nghệ thông tin và ban lãnh đạo trong quá trình triển khai.
Việc cập nhật và áp dụng các quy định kế toán mới đòi hỏi sự hiểu biết đầy đủ về pháp luật, kinh nghiệm thực tiễn và khả năng tổ chức hệ thống kế toán phù hợp với hoạt động kinh doanh.
Với định hướng cung cấp giải pháp kế toán – thuế chuyên nghiệp, NP-TAF Accounting hỗ trợ doanh nghiệp:
NP-TAF Accounting – Đối tác kế toán – thuế đáng tin cậy cho doanh nghiệp phát triển bền vững.
Lưu ý: Nội dung bài viết mang tính chất cung cấp thông tin pháp luật và định hướng thực hiện chung. Việc áp dụng cần căn cứ vào đặc điểm, đối tượng và năm tài chính cụ thể của từng doanh nghiệp.
Kế toán không chỉ là việc ghi chép những con số mà bằng sự tỉ mỉ, trung thực và tư duy logic.
